Tiệm vàng Kim Chung - Lát cắt của một bức tranh lớn về thị trường vàng

1. Khi giấy tờ không nói thật, nhưng dòng tiền lại nói hết

Ngành vàng vận hành bằng tiền mặt, giao dịch dày đặc và phần lớn không có hóa đơn. Vì vậy, sổ sách có thể được sắp xếp rất đẹp, nhưng dòng tiền thực thì phình to đến mức không thể che giấu mãi. Chỉ cần cơ quan chức năng đối chiếu dữ liệu bán ra, lượng nhập vào và hóa đơn tồn kho, những phần lệch ngay lập tức hiện ra – bởi tiền đi đâu, nó luôn để lại dấu vết.

2. Khi kinh doanh “khéo léo” sẽ kiếm lãi nhanh và nhiều hơn

Trong ngành vàng, chi phí vận hành lớn và biên lợi nhuận lại mỏng, nên nếu tuân theo chuẩn chỉnh các quy định – thì doanh nghiệp nhỏ rất dễ rơi vào thế kém cạnh tranh so với doanh nghiệp lớn. Điều đó dẫn đến một thực tế các Doanh Nghiệp nhỏ thường có xu hướng lách luật hoặc đi đường vòng.

3. Khi thị trường trước đây chỉ vận hành bằng sự “linh hoạt”, chứ không phải sự minh bạch tuyệt đối

Khách mua vàng hiếm khi đòi hóa đơn, giao dịch chủ yếu bằng tiền mặt, và các cửa hàng cạnh tranh bằng giá. Trong môi trường đó, ai kê khai đầy đủ sẽ luôn bất lợi vì giá phải cao hơn đối thủ. Muốn tồn tại, các cửa hàng không thể chỉ minh bạch tuyệt đối theo giấy tờ, mà phải linh hoạt theo cách thị trường vận hành thực tế.

4. Khi chi phí ngoài báo cáo quá lớn, cửa hàng phải bù bằng cách khác

Hoạt động vàng có nhiều khoản chi không thể hiện hết trên giấy tờ: chi phí vận hành, an ninh, kiểm định, chênh lệch nhập – bán, và cả những khoản chi quan hệ trong quá trình kinh doanh. Nếu vừa đóng đầy đủ thuế vừa gánh những chi phí này, lợi nhuận gần như bằng 0. Bởi vậy, tối ưu doanh thu ghi nhận không phải vì muốn vi phạm, mà vì muốn cửa hàng còn khả năng tồn tại.

5. Khi chênh lệch giá vàng quá cao, thị trường tự sinh ra đường vòng…

Giá vàng trong nước – thế giới đôi khi chênh đến cả chục triệu, tạo ra sức ép khiến giao dịch trở nên khó kiểm soát hơn. Cửa hàng phải xoay theo thị trường, bởi nếu không tận dụng sự chênh lệch, họ sẽ thua ngay trước những nơi khác đang tận dụng. Đây là thực tế của ngành, chứ không phải lựa chọn của một cá nhân.

6. Và lúc quy định bắt đầu siết lại, khoảng trống lập tức lộ ra

Trước đây, báo cáo doanh thu vàng có thể không phản ánh hết thực tế vì không bắt buộc hóa đơn cho từng giao dịch nhỏ. Nhưng khi hóa đơn điện tử kết nối trực tiếp, sự chênh lệch giữa doanh thu khai báo và lượng hàng thực tế trở thành tín hiệu quá rõ. Những thứ giấy tờ giấu được, dữ liệu số sẽ không giấu nổi.

7. Sự vụ tiệm vàng Kim Chung chỉ là lát cắt của một bức tranh lớn hơn

Điều xảy ra với Kim Chung không phải là ngoại lệ, mà phản ánh cách thị trường vàng đã vận hành nhiều năm: dòng tiền thực thường lớn hơn rất nhiều so với những gì nhìn thấy trên giấy tờ. Và khi cơ chế quản lý được siết lại, mọi khoảng trống đều sẽ lộ ra. Bối cảnh mới đòi hỏi một cách làm mới – minh bạch hơn, chuẩn mực hơn, và đồng hành cùng định hướng quản lý của Nhà nước. Chỉ những doanh nghiệp biết thích ứng và đóng góp đúng nghĩa cho nền kinh tế chung mới có thể đứng vững trong chặng đường dài.